Sn Kenan Oktay'a içten tesekkürlerimle,

Kendini Bil

Kendini Bil Ünlü filozof Sokratesin insanın kendini aramasında büyük rol oynayan deyişine geçmeden önce Sokrates hakkındaki bilgilerimizi tazelemek istiyorum. Bilindigi gibi Sokrates I.Ö. 469-399 yılları arasında yasamıstır. Sokratesin ögretilerini, yasamı boyunca yazılı bir eser bırakmadıgından hakkındaki bilgilere ögrencileri Platon ve Ksenephon'un yapitlari ile ulasabiliyoruz. Dönemindeki sofistlerin tam karsıtlarında yer alan Sokrates'e göre varsayimlardan yola çikarak bilgili olduklarını sanan insanlar yanılgı içindedirler.Hiçbir sey bilmedikleri gibi bilgisiz olduklarının da farkinda olmadıklarını savunur. Bilgiye ulaşmak için kişinin önce kendisini bilmesi gerekir. Sokrates'in "bir şey biliyorsam o da hiçbir şey bilmediğimdir" sözü de döneminin sofist bilgi anlayışına bir tepkidir. Sokrates'e göre gerçeğe sadece akıl yolu ile ulaşılabilir. Gerçege ulaşmak için izledigi ilk yol alay (ironie) ikincisi diyalog (maiutike) dir. ileri sürülen düşünce ve kavramları alaylı bir dil kullanarak sorgulayıp bunların ne denli yetersiz ve tutarsız oldugunu göstermeyi amaçlar. Burada kişinin bütün saplantılarından, önyargılarından kurtulması ve bireyselden evrensele dogru ilerleyerek sadece akıl ile kavranabilen bilgiye yani tümelin bilgisine ulaşmayı hedefler.Akla dayanan bilgi anlayışı herkeste ortak olan doğruda birleşir. Gerçekte Sokrates'in bu tutumuyla kavramlari sorgulayip tartışarak insanların düşüncelerini berraklaştırmayı böylece kendilerini tanımalarını ve ortak degerlere ulasabileceklerini savunur.Yasam ve dünya hakkinda hiçbir sey bilmedigini düşünen ve bundan rahatsızlık duyan Sokrates insan mantıgına güveni açısından Akılcıdır. Her türlü haksızlık ve otoriteyi eleştirerek toplumda erki elinde tutanlari döneminde savunmaya yöneltmiştir. Ona göre dogru ile yanlışı ayirmak toplumun degil bireyin kafasında yatar. Sokrates "kendini bil" deyisiyle; kendi içinde yolculuk yap, vicdanın ne diyorsa onu öne çıkar, dünyaya bilinçli bakmanın yolu bu iç yolculuktan geçer demektedir.Bu durumda içsel yolculuga çikabilmenin ön şartı uygun sorularla zaten içimizde var olan bilgileri diyaloglarla (maieutike) ortaya çıkarmak ve dogruya ulasmaktır.